Strona Główna Historia Sołectwo Lubienia

URZĄD GMINY BRODY

herb-gb
Adres:
ul. Stanisława Staszica 3
27-230 Brody
woj. świętokrzyskie.
Telefon:
(41) 271-12-31
 fax: (41) 271-19-78
więcej
E-mail:
gmina(at)brody.info.pl
Godziny otwarcia:
Pon: 8:00 -16:00
Wt-Pt: 7:15 - 15:15
du
mp

logo-rii-jst-kolor

sip

Sołectwo Lubienia PDF Drukuj Email

Lubienia położona na południowym skraju dawnej puszczy iłżeckiej należy do najstarszych wsi w województwie świętokrzyskim. Wioska ta otrzymała akt lokacyjny oparty na prawie magdeburskim w 1363 r. O znaczeniu Lubieni świadczy fakt, że w roku 1440 biskup krakowski Zbigniew Oleśnicki wydał przywilej lokacji miasta na prawie magdeburskim: ... In loco ville ecclesie nostre dicte Lubyenya nenes fluvium Kamyona in capitaneatu Islzensi iacente oppidum fecere instituimus.

Lokację miał przeprowadzić szlachcic Piotr z Łaganowa zarządzający dobrami biskupa krakowskiego. Jako wynagrodzenie za utworzenie miasta miał otrzymać wójtostwo dziedziczne, złożone z 3 łanów roli oraz łąki i czynszu z co trzeciego placu, następnie z łaźni, 2 młynów nad Kamienną oraz nad sadzawką rybką, następnie teren dawnego zamczyska ( locum castri antiqui qui vocetur Grodysko ) dla wyznaczenia placów pod zabudowę, a wreszcie pastwiska, lasy, barcie. Śladów jakoby zrealizowano tę lokację, w źródłach nie ma. Wymienione w dokumencie stare zamczysko zwane Grodziskiem świadczy o znacznie wcześniejszym zamieszkaniu tych terenów.
Zgodnie z przywilejem biskupa Zbigniewa Oleśnickiego z 1430r Wójtostwo Lubienia uiszczało dziesięcinę Kościołowi w Krynkach. Lubienia stanowiła własność biskupów kieleckich wchodząc w skład tzw. klucza iłżeckiego. Mocą ustawy sejmowej z roku 1788 dobra biskupie zostały przyłączone do Korony ( przeszły na własność rządową ).
W roku 1827 Lubienia stanowiła wieś rządową liczącą 339 mieszkańców zamieszkujących 42 domy. W roku 1880 wieś posiadała 68 domów i 545 mieszkańców uprawiających łącznie 1259 mórg ziemii. W skład Lubieni wchodziła ponadto osiedla leśne, 5 domostw i 2298 morgów ziemi należące do Towarzystwa Starachowickich Zakładów Górniczych. Na terenach Lubieni działała należąca do rządu kopalnia rudy żelaza „Józef", z której w latach 1816 - 1833 wydobywano rocznie po 80 000 kibli rudy żelaza, później wydobycie się zmniejszyło.
W omawianym okresie Lubienia podlegała sądowi gminnemu okręg IV w Wąchocku, stacja pocztowa w Iłży zaś urząd gminy w Jasieńcu Iłżeckim. W skład tej gminy wchodziły ponadto Budy Brodzkie, Henryk (kolonia i kopalnie), Jasieniec Iłżecki, Lipie, Nowe Lipie i Małyszyn. W Lubieni umiejscowiony był zarząd leśnictwa prywatnego iłżeckiego, które zawiadywało 5 strażami leśnymi: Maliszewską, koszarską, wierzbnicka, kaplicką i Jankowską.
W dniu 11 lutego 1858r w rodzinie nadleśniczego Antoniego Nowowiejskiego urodził się syn Antoni Julian Nowowiejski późniejszy arcybiskup płocki zmarły w obozie zagłady w Działdowie w 1941r, beatyfikowany przez papieża Jana Pawła II w dniu 13 czerwca 1999r wraz ze 108 męczennikami II wojny światowej. Ten fakt jest upamiętniony obeliskiem w Lubieni oraz tablicą okolicznościową w kościele w Krynkach.
W okresie międzywojennym mieszkańcy Lubieni prezentowali wiele działań społecznych i inicjatyw oświatowych. Z ich inicjatywy został wybudowany budynek szkolny, utworzono jedno z pierwszych w powiecie iłżeckim Kółko Rolnicze „Kłos" oraz utworzono Ochotniczą Straż Pożarną. W okresie okupacji hitlerowskiej demonstrowali postawy patriotyczne, współpracując z oddziałami partyzanckimi. Również w okresie powojennym Lubienia należała do wyróżniających się miejscowości. Wieś posiada wodociąg i gaz, estetyczne oświetlenie ulic, chodniki, nowoczesny budynek szkolny i Dom Nauczyciela. Wieś posiada dobre połączenie komunikacyjne.
21 maja 1983 roku z inicjatywy księdza Krzysztofa Orła zostały rozpoczęte prace przy budowie wspaniałej świątyni pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Świętego. Zasługą księdza proboszcza jest otoczenie murem pięknej świątyni, budowa plebani, budowa cmentarza grzebalnego o powierzchni 33 arów. Prezencja świątyni i jej otoczenia jest wspaniała. Ksiądz Krzysztof Orzeł jest inicjatorem wielu uroczystości religijno - patriotycznych i inicjatyw lokalnych. Lubienia posiada dobrą infrastrukturę handlową i usługową oraz szereg warsztatów rzemieślniczych i drobnej wytwórczości. Mieszkańcy zatrudnieni są w rolnictwie, pracach leśnych oraz zakładach przemysłowych ( Zębiec, Constar, MAN i innych ).
Z inicjatywy społeczeństwa Lubieni Szkoła Podstawowa otrzymała imię Jana Pawła II. Ta podniosła uroczystość miała miejsce w 2005 roku.
Swoistym fenomenem jest bezpośrednie sąsiedztwo ścisłych rezerwatów przyrody: Rosochacz, posiadający wytyczoną ścieżkę dydaktyczną, Skały pod Adamowem oraz projektowany rezerwat Zapadnie Doły w Klepaczach.

Józef Góźdź

Powrót do rysu historycznego gminy Brody.

 

 

Czy wiesz, że...

bocian.czchciałbyś na własne oczy zobaczyć bocian czarnego? Ten rzadki gatunek wybrał na miejsce gniazdowania niedostępne partie rezerwatu "Rosochacz". Miłośnik przyrody dostrzeże tam wiele ciekawych gatunków flory i fauny.

elektronik sigara